In het Nieuws - Passietijd breekt weer aan: kippenvel

alt

Geplaatst 14 maart 2016| BN de Stem 12 maart 2016
DOOR MONIQUE MEEUWISSE-VAN GENK


Passie is een ander woord voor hartstocht. In de kerk wordt met passie het lijdensverhaal van Jezus bedoeld, afgeleid van het Griekse woord pascho(lijden). Veel musici hebben het lijdensverhaal van Christus als uitgangspunt gekozen voor prachtige composities. Die muziekstukken zijn weer her en der te horen in de aanloop naar Pasen.

De protestantse gemeente Bergen op Zoom koos voor een oecumenische koralenpassie. Het gaat om een tweejarig muzikaal project op weg naar vijfhonderd jaar reformatie in 2017. Deze koralenpassie, te horen op Palmzondag in de Ontmoetingskerk, bestaat uit een uitvoering van koralen uit de Matthäus en Johannes Passion van Johann Sebastian Bach, samenzang en lezingen. "Deze dienst kun je vergelijken met de lessons and carols uit de kersttijd", vertelt dominee Willem Vermeulen van de Ontmoetingskerk. "Een interactieve vesperdienst met muziek en meditatieve teksten." Volgens Vermeulen is door de reformatie de van oorsprong rooms-katholieke kerkmuziek in een ander daglicht komen te staan: "Luther wilde grotendeels breken met de liturgie en muziek uit de roomse traditie. Kerkgangers moesten actiever bij de erediensten worden betrokken. Het gevolg was dat na Luther de kerkmuziek in de volkstaal werd gezongen."

Volgens theologe en dirigente Annemiek Vogels, die het speciaal voor dit project opgerichte koor Projectkoor 2017 leidt, vond de nieuwe kerkmuziektraditie haar hoogtepunt in de composities van Bach. "In zijn koralen zoals O grosze Lieb, Wer hat dich so geschlagen en O Haupt voll Blut und Wunden worden grote thema's aangeraakt, zoals liefde, schuld, vertrouwen, sterfelijkheid en opstanding." De katholieke Vogels en protestante Vermeulen zoeken met deze dienst een eigentijdse verbinding tussen Rome en reformatie. "De scheiding van vijfhonderd jaar geleden tussen protestanten en katholieken is weliswaar te betreuren maar heeft ook veel goeds opgeleverd", betuigen beiden. "In de katholieke kerk is sinds het Tweede Vaticaanse Concilie ook de volkstaal ingevoerd. En protestanten en katholieken vinden elkaar tegenwoordig steeds meer. Kerkmuziek wordt uitgewisseld, want muziek verbindt."

Het Projectkoor 2017 is hier een goed voorbeeld van. "Het koor groeide uit tot een gedreven groep van 65 zangers uit de protestantse en katholieke hoek", zegt Vogels. "Als ik zie hoe eensgezind deze groep de emoties en intenties van de passiemuziek aanvoelt en verklankt, krijg ik kippenvel."

Ook voor andere koren is de passietijd een bron van inspiratie. In Bergen op Zoom werd de passietraditie ingezet met een uitvoering van de Matthäus Passion door het Concertkoor. In Roosendaal bracht Sacra Musica de Johannes Passion. In Etten Leur heeft de Stichting Projectkoor onder de toepasselijke naam Passie voor Passie gekozen voor een bredere visie op het passiegebeuren. Uit de Matthäus Passion van Bach worden hoogtepunten gezongen in de toegankelijke vertaling van Jan Rot. Voor het openingskoor is een kinderkoor samengesteld. Maria krijgt alle aandacht in het Stabat Mater van Giovanni Battista Pergolesi. Na de pauze wordt César Francks werk De zeven Woorden van Jezus aan het Kruis uitgevoerd.

In Breda is Palmzondag sinds 2002 een begrip door de passieconcerten van Cappella Breda onder leiding van Daan Manneke. Dit keer staat Via Crucis van Franz Liszt op het programma

Dirigente Annemiek Vogels bij de piano "muziek verbind" |  Foto Chris van Klinken/het fotoburo

 

Passieconcerten in de regio

  • 12 maart: Lambertuskerk, Markt, Etten- Leur. Aanvang 20.00 uur. Het Projectkoor o.l.v. D. Bicnese de Rhoter met werken van J.S. Bach, G.B. Pergolesi en C. Franck.
  • 13 maart: Laurentiuskerk, Duivelsbruglaan 1, Breda. Aanvang 16.00 uur: Sinfonietta Breda o.l.v. T. Wehlburg m.m.v. Projectkoor De Nieuwe Veste en solisten met Die Sieben Letzten Worte van J. Haydn.
  • 13 maart: Lutherse Kerk, Veemarktstraat 11, Breda. Aanvang 14.30 uur. Klarinetkoor Mo6 en Kamerkoor Cant'Amici Turnhout o.l.v. J. de Houwer met Stabat Mater van J. Rheinberger.
  • 18 maart: Antoniuskerk, St. Vincentiusstraat 113A in Oosterhout. Aanvang 20.15 uur. Koorgroep Oosterhout o.l.v. Rick Muselaers m.m.v. kinderkoor De Strijene, organist Ad Sleuven en kunstenaar Peter Nuijten met werken van F. Liszt, F. Tuma en J. Dovo.
  • 19 maart: Lambertuskerk, Torenplein 1, Wouw. Aanvang 20.00 uur Cappella Breda o.l.v. D. Manneke met werken van F. Liszt, F. Busoni en D. Manneke.
  • 20 maart: Laurentiuskerk, Ginnekenweg, Breda. Aanvang 16.30 uur. Cappella Breda o.l.v. D. Manneke met werken van F. Liszt, F. Busoni en D. Manneke.
  • 20 maart: Ontmoetingskerk, Bolwerk Zuid 134, Bergen op Zoom. Aanvang 16.30 uur. Projectkoor 2017 o.l.v. A. Vogels m.m.v. Bachfreunde en kunstenaar S. van den Boom, teksten E. Vooijs en W. Vermeulen met koralen van J.S.Bach en samenzang.
  • 30 maart: Antoniuskathedraal, St. Janstraat 8, Breda. Aanvang 17.00 uur. Gemengd Koor Cantabilé o.l.v. A. v. Unen m.m.v. strijkorkest o.l.v. J. Klapwijk en kistorgel R. Ligtmans met werken van D. Buxtehude en J.P. Sweelinck.