Eind Oktober 2004

Verslag van de optredens en het bezoek aan Rome, van Vivere con Musica

Het kan moeilijk aan de aandacht ontsnapt zijn in de afgelopen week dat een aantal mensen uit Bergen op Zoom en omgeving in Rome is geweest. BN/De Stem gaf ruime aandacht aan “Vivere con Musica”, het koor o.l.v. Frank Duine. De Volkskrant opende zaterdag zelfs met “In Rome wordt de lof van de EU bezongen”. Dit sloeg alleen niet op dit koor.
Een korte, persoonlijke impressie van deze reis.
De impressie bestaat uit twee delen: een kort koor-, kerkgedeelte en een stukje rond het antieke Rome.
Doel van de reis was om op te treden in een aantal basilieken in Rome, o.a. de Sint-Pieter.
Op het programma stonden delen uit de Deutsche Messe (Schubert), Ave Verum (Mozart), Ave Maria (Bach-Gounod), Panis Angelicus (Franck), het Onze Vader en Wees hier Aanwezig (Löwenthal) en Lascia ch’ io Pianga ( Händel). Dit laatste stuk was met name bijzonder vanwege het gegeven dat Bergen op Zoom 60 jaar geleden werd bevrijd en dit lied ook in Bergen op Zoom tegelijkertijd werd gezongen bij de herdenking van 60 jaar bevrijding.
De concerten, behalve het concert in de Sint-Pieter, werden gegeven in het kader van het twintig jarig bestaan van Millenium in Musica. De dames Daniela en Raffaella Sabatani ( dochters van Giuseppina Costo Sabatani, de oprichtster van de organisatie Millenium in Musica, overleed 3 jaar geleden) zetten de traditie voort in het organiseren van concerten door ( internationale ) gezelschappen in diverse kerken in Rome gedurende het hele jaar. Dit alles onder de noemer Vivere in Musica.

In drie basilieken is door het koor opgetreden: op maandag 25 oktober in de Sint Pieter waar het koor ook de gebruikelijke liturgische onderdelen voor zijn rekening mocht nemen. Aan het orgel Yvonne Vermeulen.
In de kerk der Friezen ( Nederlands College in Rome) werd voor het laatst gerepeteerd. De beide andere optredens vonden plaats in respectievelijk de Basilica Dei SS. Ambrogio e Carlo al Corso ( 27 oktober) en Basilica Di S. Eustachio in Campo Marzio ( 28 oktober). Het optreden in de S. Eustachio was een muzikale revanche op de dag ervoor in S. Ambrosio. Toehoorders in de basiliek pinkten na afloop zelfs een traantje weg. Er werd dan ook met volle overtuiging gezongen en gemusiceerd.
Het bijzondere van een dergelijke reis is dat een gelegenheidskoor bestaande uit katholieken en protestanten een dergelijk project gezamenlijk uitvoert. Het mag dan ook niet verwonderlijk heten dat geloof en geloofsbeleving vaak onderwerp van gesprek waren tijdens busreizen die dagelijks uren in beslag namen. Aardig was dat deze gesprekken niet gingen over zware theologische onderwerpen, maar over hoe geloofszaken en geloofstradities dagelijks beleefd werden en worden. En vaak met humor doorspekt. Als je het hebt over oecumene heeft dit naar mijn idee heel wat opgeleverd.
Rome, dan heb je het natuurlijk ook over de oudheid, de klassieken. Vlakbij het beeld van de oprichters van Rome ( Romulus en Remus )....
	...vond in het Palazzo Nuovo de ondertekening van de Europese Grondwet plaats afgelopen vrijdag, het paleis, waarin de ondertekening plaatsvond, met het standbeeld van Marcus Aurelius op de voorgrond).
Op het Forum Romanum staat onder meer de overwinningsboog van Titus, de keizer die Jeruzalem in 70 p.c. verwoestte. Opvallend en tot op de dag van vandaag stof opleverend voor discussie is in de boog de afbeelding van de zevenvoudige kandelaar: waar is die kandelaar gebleven als die meegenomen is naar Rome.
Het Pantheon, gebouwd in 27 a.c. voor alle goden ( er mocht er geen overgeslagen worden), is een architectonisch wondertje vanwege zijn koepel. Vanaf 200 p.c. is het een christelijke kerk en dient tegelijkertijd nu als graftombe voor het Italiaanse koningshuis
Uiteraard is een bezoek aan het Vaticaans Museum en de Sixtijnse Kapel onvermijdelijk. Overweldigend, geweldig mooi en bizar tegelijkertijd zijn termen die steeds bovenkomen als je in deze gebouwen, maar ook in de rest van Rome, ronddwaalt.
In het Vaticaans Museum: plafond in een van de gangen.
	De altaarzijde in de Sixtijnse Kapel, met schilderingen van Michelangelo, in oude glorie hersteld na de restauratie onlangs.
Op elke hoek van de straat staat wel een kerk of basiliek: een slordige vijfhonderd kerken staan in Rome. Een tweetal bijzondere: de Santa Maria Maggiore en dit is nog maar een zijkapel). Het plafond in deze kerk is belegd met goud dat meegebracht is door de Portugezen van hun eerste tocht naar Zuid-Amerika.
Op de volgende foto’s een impressie van de San Giovanni in Laterano, de Moeder van alle kerken. Gebouwd in het begin van de 4e eeuw was dit de pauselijke zetel in Rome tot 1305, toen de paus uitweek naar Avignon. Latere pausen hebben de Sint-Pieter laten bouwen. Hieronder: plafond in St. Jan van Lateranen en de dubbele zuilen in de kruisgang in het complex van St. Jan van Lateranen.
Tot slot: op deze foto is het senaatsgebouw uit het oude Rome te zullen zien. En jawel: ook dit gebouw is eeuwenlang in gebruik geweest als kerkgebouw. De ramen links van dit vierkante gebouw dienden als ingang. De rest van het gebouw was “ondergronds” geraakt en werd pas bij de opgravingen herontdekt.
Kortom: een reis, waarover je op deze plek nooit volledig kunt zijn, boeiend genoeg om met de beide elementen, de interkerkelijke kant en de historische kant, verder te gaan. Geert de Haan